Dưới đây là 4 lý do chính giải thích tại sao Việt Nam vẫn còn rất thiếu các cơ sở dưỡng lão tư nhân (ngoài công lập) mở ra:
Rào Cản Kinh Tế và Vốn Đầu Tư Cao
Mặc dù có tiềm năng, việc mở viện dưỡng lão là một lĩnh vực đầu tư vốn lớn nhưng thu hồi vốn chậm, khiến nhiều nhà đầu tư e ngại.
Chi phí Đất đai Cao: Đặc biệt tại các thành phố lớn (Hà Nội, TP.HCM), chi phí thuê/mua đất để đáp ứng tiêu chuẩn diện tích lớn (tối thiểu $15 \text{ m}^2 / \text{người}$) là cực kỳ cao, làm tăng chi phí đầu tư ban đầu lên mức khổng lồ.
Chi phí Vận hành Chuyên môn: Để đảm bảo chất lượng, trung tâm phải thuê nhân sự y tế chuyên môn cao, đi kèm chi phí hoạt động đắt đỏ.
Thu hồi Vốn chậm: Dịch vụ dưỡng lão là ngành dịch vụ, không phải sản xuất hay bất động sản. Lợi nhuận thu được từ phí dịch vụ hàng tháng thường chậm và dễ bị ảnh hưởng bởi chi phí biến đổi, khiến nhà đầu tư khó thu hồi vốn trong ngắn hạn (thường phải mất 7-10 năm hoặc hơn).
Thiếu Hụt Nhân Lực và Chất Lượng Chuyên Môn
Ngay cả khi có vốn, các cơ sở dưỡng lão rất khó tìm được nhân sự chất lượng:
Thiếu Điều dưỡng viên Lão khoa: Việt Nam thiếu nghiêm trọng các chương trình đào tạo chuyên sâu về chăm sóc người cao tuổi, tâm lý lão khoa. Hầu hết điều dưỡng viên được đào tạo đa khoa, không chuyên tâm vào lĩnh vực này.
Áp lực Công việc và Lương thấp: Công việc chăm sóc người già vất vả, áp lực cao, nhưng mức lương và chế độ đãi ngộ (tại các cơ sở quy mô nhỏ) thường không tương xứng, dẫn đến tỷ lệ luân chuyển nhân sự (Turnover Rate) cao.
Rào Cản Chính Sách và Thủ Tục Hành Chính
Mặc dù Chính phủ khuyến khích xã hội hóa (tư nhân hóa) các dịch vụ xã hội, việc triển khai thực tế còn chậm và khó khăn:
Vấn đề Quỹ đất: Các chính sách ưu đãi về đất đai cho dự án phúc lợi xã hội thường chưa được cụ thể hóa nhanh chóng ở cấp địa phương. Nhà đầu tư tư nhân vẫn phải cạnh tranh mua đất theo giá thị trường, đặc biệt là ở đô thị.
Pháp lý Chồng chéo: Thủ tục xin cấp phép (từ Sở LĐ-TB&XH, Sở Y tế, PCCC, Xây dựng) phức tạp và mất nhiều thời gian, làm nản lòng các nhà đầu tư.
Rào Cản Văn Hóa Truyền Thống
Đây là rào cản lớn nhất đối với nhu cầu:
Tâm lý “Bỏ rơi”: Văn hóa Á Đông đề cao đạo hiếu (“Trẻ cậy cha, già cậy con”). Việc gửi cha mẹ vào viện dưỡng lão, dù là nơi tốt nhất, vẫn thường bị coi là hành vi thiếu trách nhiệm, khiến nhu cầu thị trường bị kìm nén.
Thị trường Ngầm: Nhiều gia đình lựa chọn thuê người giúp việc không chuyên nghiệp (homecare không chính thức) thay vì sử dụng các cơ sở chuyên nghiệp, khiến nhu cầu thực tế không được chuyển hóa thành nhu cầu thị trường chính thức, làm nhà đầu tư khó đánh giá chính xác quy mô khách hàng tiềm năng.