Những năm đầu đời là giai đoạn quan trọng để trẻ hình thành nhân cách, nếp sống và những thói quen cơ bản. Bên cạnh môi trường giáo dục tại trường mầm non, gia đình chính là nơi trẻ được tiếp xúc thường xuyên nhất và có ảnh hưởng sâu sắc đến cách trẻ suy nghĩ, hành động. Những việc tưởng chừng rất đơn giản như chào hỏi, tự cất đồ chơi, rửa tay, ăn uống đúng giờ hay biết nói lời cảm ơn đều có thể trở thành những thói quen tốt nếu được người lớn hướng dẫn và duy trì thường xuyên.
Trước hết, gia đình là nơi trẻ học những thói quen đầu tiên thông qua việc quan sát và bắt chước. Trẻ nhỏ thường chưa thể phân biệt đầy đủ điều gì nên làm và không nên làm, vì vậy hành vi của cha mẹ và những người thân trong gia đình có ảnh hưởng rất lớn. Khi trẻ thường xuyên nhìn thấy người lớn giữ gìn vệ sinh, sắp xếp đồ dùng gọn gàng, nói chuyện lịch sự và tôn trọng người khác, trẻ sẽ dần hình thành những cách ứng xử tương tự.
Để xây dựng thói quen tốt, cha mẹ cần bắt đầu từ những việc nhỏ và phù hợp với khả năng của trẻ. Thay vì làm thay mọi việc, người lớn có thể hướng dẫn trẻ tự cất đồ chơi sau khi chơi, để giày dép đúng chỗ, chuẩn bị đồ dùng cá nhân hoặc tự dọn vị trí của mình sau bữa ăn. Ban đầu trẻ có thể làm chưa tốt, nhưng nếu được kiên nhẫn hướng dẫn và thực hành thường xuyên, những hành động này sẽ dần trở thành thói quen tự nhiên.
Bên cạnh kỹ năng tự phục vụ, gia đình cũng cần chú trọng hình thành cho trẻ những thói quen trong giao tiếp và ứng xử. Cha mẹ có thể dạy trẻ biết chào hỏi khi gặp người lớn, cảm ơn khi nhận được sự giúp đỡ, xin lỗi khi mắc lỗi và biết lắng nghe khi người khác nói. Những bài học này không nhất thiết phải được dạy bằng những lời giải thích dài mà có thể được hình thành qua các tình huống thực tế hằng ngày.
Một yếu tố quan trọng khác là sự nhất quán. Nếu hôm nay cha mẹ yêu cầu trẻ tự cất đồ chơi nhưng ngày mai lại làm thay vì thấy trẻ chậm, trẻ sẽ khó hình thành thói quen. Vì vậy, người lớn cần kiên trì, đưa ra những quy tắc đơn giản và duy trì chúng một cách ổn định. Việc động viên và ghi nhận những tiến bộ nhỏ cũng giúp trẻ cảm thấy vui vẻ và có động lực tiếp tục.
Gia đình cũng cần phối hợp với nhà trường để tạo sự thống nhất trong quá trình giáo dục. Khi giáo viên và cha mẹ cùng hướng dẫn trẻ theo những nguyên tắc tương đồng, trẻ sẽ dễ dàng hình thành và duy trì thói quen hơn. Những thông tin về sự tiến bộ hoặc khó khăn của trẻ cũng nên được chia sẻ để hai bên có cách hỗ trợ phù hợp.
Quan trọng nhất, cha mẹ cần hiểu rằng việc hình thành thói quen tốt không thể diễn ra trong một vài ngày. Trẻ cần thời gian để lặp lại, thực hành và điều chỉnh. Người lớn không nên quá nóng vội khi trẻ chưa thực hiện đúng ngay từ đầu.
Có thể nói, gia đình chính là “ngôi trường đầu tiên” giúp trẻ học cách sống và ứng xử. Mỗi lời nói, hành động và thói quen của người lớn đều có thể trở thành một bài học đối với trẻ. Khi cha mẹ kiên nhẫn hướng dẫn, làm gương và trao cho trẻ cơ hội được tự thực hiện, những việc nhỏ mỗi ngày sẽ dần tạo nên nền tảng vững chắc cho tính tự lập, trách nhiệm và cách ứng xử tích cực. Đó cũng chính là hành trang quan trọng giúp trẻ tự tin trưởng thành và hòa nhập tốt hơn với cộng đồng.
Xem thêm: https://bds24gio.vn/nhung-hanh-trang-phu-huynh-can-chuan-bi-cho-tre-trong-ngay-dau-vao-mau-giao/
và: Facebook