Trong bối cảnh xã hội hóa giáo dục ngày càng được đẩy mạnh tại Việt Nam, hệ thống trường học tư thục đã và đang phát triển mạnh mẽ cả về quy mô lẫn chất lượng. Cùng với xu hướng này, hoạt động chuyển nhượng trường học tư thục đang trở thành một hiện tượng ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, đây không chỉ là một giao dịch kinh tế đơn thuần mà còn là hoạt động chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của pháp luật giáo dục, nhằm đảm bảo ổn định hoạt động đào tạo và quyền lợi của người học.
Trước hết, về mặt pháp lý, việc chuyển nhượng trường học tư thục được đặt trong khuôn khổ của Luật Giáo dục năm 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Theo quy định, trường tư thục là cơ sở giáo dục do nhà đầu tư trong nước hoặc nước ngoài đầu tư, tự bảo đảm kinh phí hoạt động và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Nhà đầu tư có quyền sở hữu tài sản, quyền góp vốn và chuyển nhượng phần vốn của mình, song quyền này không mang tính tuyệt đối mà phải tuân theo những nguyên tắc nhất định nhằm bảo đảm lợi ích chung của nhà trường và xã hội.
Một trong những nguyên tắc quan trọng của việc chuyển nhượng trường tư thục là bảo đảm sự ổn định và phát triển bền vững của cơ sở giáo dục. Pháp luật không cho phép việc chuyển nhượng làm gián đoạn hoạt động dạy học, thay đổi mục tiêu giáo dục đã được cấp phép hoặc xâm hại đến quyền lợi hợp pháp của học sinh, giáo viên và người lao động. Do đó, các điều khoản về chuyển nhượng thường được quy định rõ trong điều lệ tổ chức và hoạt động của nhà trường, đồng thời phải được sự chấp thuận của các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.
Về điều kiện thực hiện, việc chuyển nhượng trường học tư thục thường gắn liền với chuyển nhượng vốn góp của nhà đầu tư. Quá trình này đòi hỏi sự minh bạch, công khai về giá trị chuyển nhượng, đối tượng nhận chuyển nhượng và năng lực tài chính, quản lý của chủ sở hữu mới. Trong nhiều trường hợp, pháp luật và điều lệ trường quy định quyền ưu tiên nhận chuyển nhượng cho các thành viên góp vốn hiện hữu hoặc đội ngũ cán bộ, giáo viên trong trường trước khi mở rộng cho các đối tượng bên ngoài. Quy định này nhằm hạn chế rủi ro xáo trộn lớn về quản trị và định hướng phát triển giáo dục.
Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến đất đai và cơ sở vật chất là yếu tố then chốt trong chuyển nhượng trường học tư thục. Trường học thường được xây dựng trên đất thuê hoặc đất được Nhà nước giao có thời hạn; vì vậy, khi chuyển nhượng, nhà đầu tư mới phải tiếp tục tuân thủ các quy định về mục đích sử dụng đất, thời hạn thuê và nghĩa vụ tài chính. Việc không rà soát kỹ yếu tố này có thể dẫn đến những tranh chấp pháp lý phức tạp và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của nhà trường.
Không thể không nhắc đến trách nhiệm xã hội của chủ đầu tư mới sau khi tiếp nhận chuyển nhượng. Việc thay đổi chủ sở hữu không đồng nghĩa với việc thay đổi các cam kết đã có với phụ huynh, học sinh và giáo viên. Các hợp đồng đào tạo, hợp đồng lao động, chính sách học phí và chất lượng giáo dục cần được kế thừa và thực hiện một cách nghiêm túc. Đây chính là điểm khác biệt cơ bản giữa chuyển nhượng trường học và các hoạt động mua bán doanh nghiệp thông thường.
Tóm lại, chuyển nhượng trường học tư thục tại Việt Nam là hoạt động hợp pháp, phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường giáo dục, nhưng đòi hỏi phải tuân thủ một khung pháp lý chặt chẽ và những điều kiện nghiêm ngặt. Việc thực hiện chuyển nhượng không chỉ cần quan tâm đến lợi ích kinh tế của nhà đầu tư mà còn phải đặt mục tiêu giáo dục, quyền lợi của người học và sự ổn định xã hội lên hàng đầu. Chính điều này tạo nên tính đặc thù trong lĩnh vực giáo dục và đòi hỏi các bên tham gia phải có sự chuẩn bị pháp lý và trách nhiệm xã hội cao.
Xem thêm: https://bds24gio.vn/nhieu-truong-tu-thuc-phai-vat-va-khi-tiep-can-quy-dat-sach/